توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥ - فهرست مطالب كتاب

[فهرست مطالب كتاب‌]

الاحتراز عن التّعقيد المعنوى فهو الفنّ الثّانى و الا فهو الفنّ الثالث و جعل الخاتمة خارجة عن الفنّ الثالث و هم كما سنبيّن ان شاء اللّه تعالى.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

در اينجا مقدمه‌اى است.

شارح گويد:

مصنّف كتابش بر يك مقدّمه و سه فن ترتيب داده، زيرا مذكور در اين كتاب يا از قبيل مطالب و مقاصد اين فن بوده يا چنين نيست:

شقّ دوّم مقدمه كتاب است و شقّ اوّل اگر غرض از آن احتراز و دورى نمودن از خطاء در اداء معناى مقصود بوده، آن فن اوّل يعنى علم معانى است و در غير اينصورت اگر غرض از آن دورى جستن از تعقيد معنوى باشد پس آن فنّ دوّم يعنى علم بيان بوده و در غير ايندو فرض مطالب كتاب از قبيل فن سوّم يعنى علم بديع ميباشد.

البت مصنّف خاتمه كتاب را خارج از فنّ سوّم قرار داد و اين همانطوريكه بزودى بيان خواهيم كرد اشتباه است.

شرح فارسى:

توضيح‌

كتاب حاضر را مصنف بر يك مقدمه و سه فن ترتيب داده و شارح در وجه حصر آن چنين مى‌گويد:

دليل حصر اينست كه مطالب مذكور در اين مختصر يا از قبيل مقاصد است يا نيست.

قسم دوّم همان مقدّمه است و اما قسم اوّل يا غرض از آن دورى‌